Öğrencilerinden biri Mevlana´ya sormuş;’Efendim, bu 4 kapı meselesini ben pek anlayamıyorum.

Bana anlayabileceğim bir lisanla anlatır mısınız? ‘

‘Şimdi bak, karşı medresede dersini çalışan dört kişi var ve hepsi rahlelerine eğilmiş.

Sen git bunların hepsinin ensesine bir şamar at, sonra gel sana anlatayım.’

Öğrenci gitmiş, birincinin ensesine bir tokat aşketmiş.

Tokadı yiyen derhal ayağa kalkıp arkasını dönmüş ve daha kuvvetli bir tokatla mukabele etmiş. Mevlâna´nın öğrencisini yere yıkmış. Öğrenci dayağı yemiş, geri dönecek ama hocasına itaat var.

Yaradana güvenip ikinciye de bir tokat aşketmiş. O da derhal ayağa kalkıp elini kaldırmış. Tam tokadı vuracakken vazgeçip yerine oturmuş.

Öğrenci devam etmiş, üçüncüye de bir tokat atmış. Üçüncü şöyle bir kafasını çevirip baktıktan sonra çalışmasına devam etmiş.

Dördüncü, tokadı yemesine rağmen hiç oralı bile olmadan çalışmasına devam etmiş.

Öğrenci Mevlâna´ya dönmüş, olanları anlatmış.

Mevlâna; ‘İşte sana istediğin örnekler….

- Birinci, şeriat kapısını geçememiş biri idi.

Şeriatta kısasa kısas olduğu için, tokadı yiyince kalktı, aynısını sana iade etti.

- İkinci, tarikat kapısındadır. Tokadı yiyince o da kalktı, tam tokadı iade edecekti ki, tarikat öğretisinde verdiği söz aklına geldi.

‘Sana kötülük yapana bile iyilik yap’.
Onun için döndü, oturdu.

- Üçüncü, marifet kapısına kadar gelmiştir. İyinin ve kötünün tek Yaradandan geldiğini bilir, inanır.

Yaradan bu kötülüğe hangi iblisi alet etti diye merakından şöyle bir
dönüp baktı.

- Dördüncü, hakikat kapısını da geçmiştir.

İyinin ve kötünün tek sahibi olduğunu ve aynı olduğunu bilir.

Onun için dönüp bakmadı bile…’

“Sanma ey hâce ki, senden zer u sîm isterler,

Yevme lâ-yenfau’de kalb-i selîm isterler.”

 Kur’anî bir kavram olan “kalp” çam kozalağını andıran ve “kalbisanevberî” denilen maddi boyutuyla insanda kan ve can merkezidir. İnsan vücudunun ihtiyacı olan kanı pompalayan ve bir defada on sekiz kg’lık bir teneke suyu Sarayburnu’ndan Çemberlitaş’a (yaklaşık 2000 m mesafeye) basabilecek bir güce sahiptir.

Manevi boyutuyla ise insanda bilginin, sevginin ve imanın merkezidir. Kalp hem maddi uzviyetin hem de maneviyat itibariyle insan varlığının sultanıdır. Algı merkezi olan beyin ve dimağ ondan çıkan duyguların tesiri ile düşünce üretir.

Kur’an’da yoğun şekilde vurgu yapılan kalp kavramının anlamı üç bölümde tasnif edilebilir:

1- Yaratılış gaye ve haysiyetini koruyan selim/sağlam, münib/Allah’a yönelen ve mutmain/doygunluğa ermiş kalpler. Bunlar hitab-ı ilahîye mazhar, müminlere ait kalblerdir.

2- Mühürlü ve nasipsiz kalpler. Bunlar imandan ve İslam’dan nasibi olmayan bahtsızların, kâfirlerin kalpleridir. Bunlar hakkında Kur’an’da şöyle buyrulur: “Allah onların kalplerini ve kulaklarını mühürlemiştir. Gözlerinde de perde vardır.” (Bakara, 7)

3- Hastalıklı kalpler: Bunlar da başta münafıklar olmak üzere şüphe, cehalet, ihtiras ve ahlaksızlık girdabında bocalayanların kalpleridir. Allah böyleleri hakkında şöyle buyurur: “Onların kalplerinde hastalık vardır. Allah onların hastalıklarını arttırmıştır.” (Bakara, 10)

Kur’an selim bir kalbin korunması için insanın unutmaması gereken şeylere ve koruması lazım olan hususlara vurgu yapmaktadır. Selim bir kalbe erişmenin ve onu korumanın şartı olarak unutulmaması gerekenlerin başında yaratılmış olduğumuz gelmektedir. “Biz yoktuk, bizi bir yaratan var.” İşte o yaratanın Allah olduğunu unutmamak kalbî bir görevdir. Allah Teala buyurur: “Sizi yaratan, sonra rızıklandıran, sonra öldüren, sonra da diriltecek olan Allah’tır.” (Rûm, 40)

Bizi yaratan bizden kulluk beklemektedir. Kalbin bu kulluk bilincinden uzak durmaması kalbî hayatın selameti açısından önemlidir. Allah Teala buyurur: “Ben cinleri ve insanları ancak bana kulluk etsinler diye yarattım.” (Zâriyât, 56) “Dünyada en büyük talihsizlik Allah’ı unutup Allah’ın da kendilerini kendilerine unutturduğu kimselerden olmaktır.” (Mücâdele, 19)

Unutulmaması gereken şeylerden biri de Allah’ın bizimle beraber olduğudur. Bunun hem Allah tarafından murakabe edildiğimiz manası, hem de yalnız bırakılmadığımız anlamı vardır. Nitekim Allah Teala buyurur: “Nerede olursanız olun O sizinle beraberdir.” (Hadîd, 4) “Biz insanoğluna şah damarından daha yakınız.” (Kâf, 16) “Yönünüzü nereye çevirirseniz Allah’ın yüzü/zatı oradadır.” (Bakara, 115)

Hayatın fani oluşunu, ölümün varlığını, öldükten sonra bir hesabın mevcudiyetini unutmamak gerekir. Bunlar insan kalbini canlı tutan hususiyetlerdir.

Bunlardan başka selim bir kalbi dış etkilerden korumak gerekmektedir. Kur’an kalbin dış etkilerle değişip dönüşebileceğine, kararacağına, (Bkz. Mutaffifîn, 14) taşlaşacağına, (Bkz. Bakara, 74; Zümer, 22) mühürleneceğine, (Bkz. Bakara, 7) perdeleneceğine, (Bkz. Bakara, 88) kilitleneceğine, (Bkz. Muhammed, 24) hastalanacağına (Bkz. Bakara, 10) ve öleceğine (Bkz. Neml, 80-81) işaret etmektedir.

Hayatı anlamlı kılan kalbin yönelişleridir. Kalbin meyli neye ise insan hayatı oraya akmaktadır.

 Kalpte irade olmadığından mutlaka bir şeye raptedilmesi gerekmektedir. Kalbin raptedilmesi, ona yaratılış sırrının kavratılması demektir. Yenişehirli Avni Bey’in dediği gibi insanoğlu bu dünyaya mal ve makam sağlamak için değil, sevgililer sevgilisi Yüce Allah’a kul olmak, O’nun hasretiyle yanıp kavrulmak ve ah etmek için gelmiştir:

“Sanman taleb-i devlet ü câh etmeye geldik

Biz âleme bir Yâr için âh etmeye geldik.”

Rabbının “Elestü bi-rabbiküm/Ben sizin Rabbınız değil miyim?” sorusuna: “Belâ/evet” (A’raf, 172) diyen insanoğlu, Mevlana’nın ifadesiyle “bu dünyaya imtihan için bela çekmeye” gelmiştir. İnsanoğlunun görevi sıkıntı ve belalara sabrederek sadece O’na kul olma kaygısı taşımasıdır. Kalbin huzur ve mutluluğu Allah’ı bilmek, O’nu sevmek, O’nun zikrinden lezzet ve tat almaktır.

Kalp bütün diğer organlar gibi zıtlar meşheri olduğundan toplum içinde yaşayan insanın kalbi hem meleki hem şeytani tesirlere açıktır. Öyleyse mümin toplum içinde nasıl hareket edecek?

Kalbî hassasiyet taşıyan bir mümin, toplum içinde hem hazır hem gaib; hem yakın hem uzak; hem uyuyan hem uyanık olacak. Yani insanlara bakacak ama her şeyi görmeyecek, onların sözlerini işitecek ama her şeyi duymayacak. Seçici olmasını bilecek. Nefsine karşı iradi otoriteyi elden bırakmayacak ki nefsi, kalbini etkileyip asıl meşguliyetine engel olmasın.

Kalbi en çok meşgul eden şeylerden biri dünyaya ait ümit ve emel tutkularıdır. Şu ayet-i kerime insanoğlunun sınırsız emelinin onu ne hâllere sokacağına işaret eder: “Habibim, Kur’an’ı inkâr eden kâfirleri bırak, yesinler, hayvani isteklerini tatmin etsinler, dünya nimetlerinden yararlansınlar. Dünyada sorgusuz sualsiz yaşayacağız emeli, onları oyalasın. Onlar başlarına gelecek akıbeti görecekler.” (Hıcr, 3) Ümidin kötü olanı, sorgu ve sual kaygısı taşımadan kalbi peşi sıra sürükleyen, tul-i emeldir. Yoksa ümitsiz ve emelsiz yaşanmaz; hiç emel olmadan amel bile olmaz.

Nefsani duygulardan kaynaklanan ümit ve emeller, nefsin sermayesidir.

İnsanlar bu hayallerin peşinden koşup dururlar.

 İdealsiz, hayalsiz ve heyecansız olan kimse insan olamayacağına göre iman ehlinin emel ve ideallerini marifet ve hikmet ekseninde toplaması gerekir.

Marifetsiz bir emel, hikmetsiz bir ideal, insanı boş heyecanlarla peşinden koşturur, gözüne at gözlüğü taktırır. Marifet ürünü bir emel ise hedefe yöneltir. Allah’ı sevmek, O’ndan başkasından yüz çevirmek demektir. Nitekim İmam Rabbanî’ye göre “kalp hastalığı kalbin Hakk’tan başkasına ilgi duyması ve sevmesi” ile teşhis edilir.

Bu konuda özellikle insanın kendi nefsine olan alakası ciddi bir göstergedir. Çünkü insan sevdiği şeyi nefsi için sever. Mal sevgisi, baş olma sevdası, nefsin bu tür tutkularıdır.

Kalbe en çok etki eden şeylerden bir diğeri, ağızdan giren lokmalardır. Haram lokma kalbi hayatı etkiler. Bir başka ifadeyle haram ve şüpheli şeyler kalpte iz bırakır ve gönlü karartır. Haram ve şüpheliden başka, mubah ve helalde sınır-tanımazlık ve israf bile kalbi bozar. Şeytanın insana nüfuz yollarını açar.

Kalbiselime ermek, gönlü gönüller sultanına vermek, Rahman tecellisine mazhar olmak demektir.

Kalbiselime ermek, incelik ve zarafet timsali bir insan olup huzur hâline varmaktır.

  Nitekim Peygamberimiz bu hâle ermek için Allah Teala’ya şöyle dua ederdi: “Allah’ım! Sen’den dinde sebat isterim. Doğru söyleyen bir dil ve kalbiselim dilerim.” (Tirmizî, Deavât, 23/3407)

Kalbiselim; incinmeyen ve incitmeyen kalptir.

 İncinmemek incitmemekten daha zordur. Çünkü incitmemek eldedir ama incinmemek elde değildir. Kalbiselim sahibinin üç vasfı vardır:

1- İncitmez,

2- İncinmez,

3- İyiliği Allah için yapıp karşılık beklemez.

İncitmemek ve incinmemek konusunda en mühim hususlardan biri de, kusur ve kabahat örtücü olmaktır. Settar isminin mazharı olarak, insanların kusurlarına karşı iğmaz-ı ayn edip görmezden gelmektir.

Pertev Paşa incitmemek ve incinmemek konusunda der ki:

“Dikenden incineceksen bülbülün âşık olduğu gülü koklama. Ne başkasının sevgilisine ilgi duy, ne de ağyâr sayılan Allah’ın dışındakilerden incin. Ne sen başkasından âh al, ne de başkasının âh u zârından incin. En doğrusu ne sen başkasından incin; ne de başkası senden incinsin.”

Bir başka şair şöyle söyler:

“Ey akıllı kişi insanların ve cinlerin en makbulü olan davranış şudur: Ne kimse senden incinsin ne de sen kimseden incin.”

Mümin, Hakk’ın huzuruna,

hiç kimseye eziyet etmeyince vera’ ile;

kalbini Rabbe yöneltip kimseden incinmeyince vefa ile;

yaptığı salih amellere herhangi bir faniyi ortak etmeyince ihlas ile

ve hepsiyle birden

kalbiselim ile varır.

 Prof. Dr. H. Kâmil Yılmaz
Marmara Üniv. İlahiyat Fak

Bir internetkafe’ye gidin, çok değil, onbeş yirmi dakika çaktırmadan gözlem yapın.

Bu milletin sorumlu bir ferdi olarak, ibret nazarıyla gözlemleyin..

Bilgisayarım arızalandı, İnternet’e gittim, bir masaya oturdum araştırmamı yaptım, bu arada işte bu yazıyı yazıyorum. Gördüğüm, dinlediğim manzara üzerine.. Anlaşılan buradan çok yorgun ayrılacağım.

*** Çocuklar ve gençlerin oynadıkları oyunlar, tek kelimeyle insanlık dışı.. Vurmak, kesmek, kelle uçurmak, biçmek, öldürmek ve öldürmenin, cinayetin, caniliğin her çeşidi.. Bu çocuklara okul birşey verse bile, bu mekanlar geri alır. Buralarda yetişenler “adam” değil, “kırk harami” olur..

*** Kendi aralarındaki ilişkiler, tam bir facia.. Edep, hayâ, ahlâk?.. Hak getire.  52 yaşımdayım, hiç duymadığım küfürleri bu çocuklardan duyuyorum.

*** Eğitimin en önemli bölümü çocukların içinde bulundukları sosyal çevrede, arkadaş gruplarında oluşur. Eğer çevre, her türlü küfürün, hakaretin, nefretin mekanı internetler olursa; arkadaş grubu, en ufak ahlaki terbiyevi endişe taşımayan, suratları bile çirkinleşmiş bu cani ruhlu küfürbazlar olursa.. Yetişen nesil herhalde benim kadar değerli okuyucularımı da panik ve endişeye sevkeder.

*** Bu internet cafelerdeki çocuklar, aynı zamanda o kadar pervasızca ve bağırarak konuşuyorlar ki.. Bu gürültünün kendi ruh sağlıuklarını harap ettiğinin farkında bile değiller.

*** Bir baba çıkageldi biraz önce. Oğlunun internet sevdasından müşteki. Çocuğu, masa aralarında biraz kovaladıktan sonra, tuttu hınçla tokatladı.. Küfürler savurtarak, tekme tokat dışarı atılan çocuk, kaçmakta buldu çareyi. Bu tür olaylar da ayrı bir facia.. Küfür ve tokat.. Hatayı hata ile düzeltme.. Ciddi bir rehberliğe ve eğitime, şefkate ihtiyacı olan çocuğun makas değiştirmesi an meselesidir böyle durumlarda.. O zaman da kazanıyorum derken, kaybetmektir bu olay..

*** Hasılı, İnternet kafe’ler, çocuklarımızın ruhunu öldürüyor veya sakatlıyor..

*** Bu hasta veya ölü ruhla yetişen nesil, kendini, ana babasını kurtarıp mutlu edecek; Türkiye’yi “Çağdaş uygarlık düzeyinin üstüne” çıkaracak öyle mi? Kendimizi kandırmayalım.. Durum ciddi ve vahim.. Okulların eğitimdeki payı gittikçe azalıyor, yerini, negatif eğitim argümanları, yani internet ve dizili mizili TV yayınları alıyor.

*** Bu negatif eğitim araçlarını (Bilgisayar-TV-Basın) pozitif eğitim veren, bu ülke çocuklarını bozan değil, “insan gibi” yetişmesine katkıda bulunan araçlar haline getirmek, geleceği kurtarmakla eşdeğerdir.  Bu hususta yasal düzenleme şarttır..

*** Geleceğimiz, çocuklarımız, evlatlarımız gidiyor.. Bu yangından bu gelecek nesli kurtarmak, Hükümet başta olmak üzere herkesin görevidir.. Ana- baba- hoca-esnaf-öğretmen-komşu-belediye-emiyet.. Herekese görev ve sorumluluk düşmektedir. Bu açlıktan sonra en büyük tehlikedir.

*** Gazetelere televizyonlara yansıyan haberleri izleyip okurken yüzümüz kızarmakla kalmıyor, kahroluyoruz sorumlu bir vatandaş olarak.. Kadın ikiz doğum yapıyor, çocuğun biri başkasından.. Servisçiler içerisinde, sapıklar bile var ve öğrenci taşıyorlar.. Öğrenci de çoğunlukla, yukarıda belirttiğimiz internetçi.. Tehlikeyi bir an düşünmek ürpertici.. Çocuk kayıpları bir başka yara.. Genç kızların evden kaçışları, bir telefeon için adam öldüren tinerci belki internetçi gençler.. Vatandaşın cüz’i miktar parasını alıp, hiç olmazsa salıvermek yerine öldüren, öldürmekten belki zevk duyan bir nesil..

*** Uyanalım, aklımızı, gözümüzü, ferasetimizi, yetkilerimizi kullanalım..  Herkes görev başına.. Üzerimize düşeni yapalım.. Ben şu anda, bu agresif çocukları dikkatlice bazen sözle, bazen bir bakışla ikaz etmeye çalışıyorum.. Yetkili ve vicdan sahibi birisi  tesadüfen okur diye de bu konuda yazı yazıyor ve uyarıyorum.. Ben şu anda hiç değilse bu konuda az da olsa bir görev yaptığımı sanıyorum.

***

VAKİT GEÇ OLMADAN, GENÇLERİMİZ VE ÇOCUKLARIMIZLA İLGİLİ PROJELER ÜRETMEK GEREKMEKTEDİR. iKTİDAR VE MUHALEFET DALAŞMAK YERİNE GELECEĞİMİZİ DE DÜŞÜNMEK ZORUNDADIRLAR.

En iyi dileklerle..

Daima “huzurda” olmak temennisiyle…